Komisyonun kampta işinin bittiğini, zorlu bir soruşturmadan sonra herkesin Rus olarak kaydedildiğini, kamptakilerin çoğunun bir Müslüman olarak Yakın Doğu’ya; Gürcistan, Suriye ve Mısır’a gitmek istediklerini, diğer kamplarda da durumun aynı olduğunu, çoğunun Rusya’ya geri teslim edilmekten korktuklarını dile getiren Murat Dağlı (Donogo)'nın Haydar Bammat'a mektubu

Abstract

Daha önceki mektubumda bahsettiğim Komisyon bizim kamptaki işlerini tamamladı. Netice olarak zor bir soruşturmadan sonra bazıları hemen Rusça bilmediklerini söylediler (aslında gerçekten Rusça bilmeyenler aramızda çok) ve şu cennet ülkesinden çıkarılanlar olduklarını kabul etmek zorunda kaldılar. Bu şekilde Rusların gösterdikleri gibi ben dahil olmak üzere Türkistan’da, Kırım’da veya Kafkasya’da dünyaya gelenlerin çoğu “kaydedildik”. Beni gözetime alan şahıs ile Ruslar'dan olmadığımızı, ayrı bir ırka tabi olduklarımızı, Türk kanı taşıdıklarımızı ve kendimize has kültüre sahip olduklarımızı her ne kadar tartışmış olmama rağmen hiçbir şey yardım etmedi. O da aslında her şeyi iyi biliyormuş ve dünyadaki diğer ülkelerin ve milletlerin arasında kendi yerimize ve kimliğimize sahip olma isteğimizin hakikat olduğunu kabul etmiş. Ama uluslararası ve ATLI hukuku, Alliedkomissi bizi Ruslar olarak kabul etmişler. Bir kısmımızı Rus kamplarına diğerlerini de rastgele bir yerlere göndereceğinden korkuyoruz. Buradakilerin çoğu bir Müslüman olarak Yakın Doğu’ya; Gürcistan, Suriye ve Mısır’a gitmek istiyorlar. Diğer kamplarda da durumların aynı olduğu söyleniyor. Çoğu Rusya’ya geri teslim edilmekten korkuyorlar.