Haydar Bammat'ın Türkiye'nin Kafkaslara vereceği desteğe dair Muhtar Bey'e yazdığı mektup

Abstract

Bammat mektubunda Muhtar Bey'in Ankara’da Dışişleri Bakanı olarak aday gösterilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirmektedir. Doğu İslamı, Kafkasya ve Türkiye’nin geleceği için çok iyi olacağından, Rusya’daki (Denikin) ordulara ve Bolşeviklere karşı savaşmak gerektiğinden bahsederek Kafkasya’nın büyük bir kısmının özgürlüğünin sağlandığını ifade etmektedir. Ancak bütün vaatlere rağmen, Bolşevikler işgal ettikleri topraklardan çekilmedikleri gibi, Kafkasya toprakları üzerinde ilerlemeye başlamış ve pek çok kişi sürgün edilmiştir. Bu sadece İslam dünyasının mevcut durumlarından dolayı Sovyetler ile olan tutumu ve diğer tarafta Ankara Hükümeti’nin tavrıdır ki bu da Sevr Anlaşması'nın başarısızlığı ile zamanla değişecektir. Bammat, başarısızlık ile karşı karşıya kalan Kafkasya ve Gürcistan meselesinin çözülmesi için Türkiye’nin herhangi bir girişimde bulunmasına dair Avrupa'dan destek isteyeceğini, o zamana kadar, Türkiye’ye güvenmeyen Gürcüler'in eylemlerinin sınırlandırılacağını belirterek, Gürcüler Türkiye ile siyasi anlaşma yapmaya çalışmalıdır demektedir. Ayrıca, Gürcistan’ın Sovyetleştirilmesinin Kafkasyalıların siyasi amaçlarının tanınması açısından büyük bir engel teşkil edeceğini de sözlerine eklemektedir.