Use full screen for better viewing.
İngiltere'nin Rusya, Kafkasya ve Orta Asya gibi bölgelerdeki konumunu ele alan bir yazı
Tarih
Yazarlar
Süreli Yayın başlığı
Süreli Yayın ISSN
Cilt Başlığı
Yayınevi
Özet
Kim tarafından ve ne zaman yazıldığı olmayan bu yazıda aşağıdaki hususlara değinilmiştir:
1. İngiltere Doğu’daki insanların, özellikle Yunanlıların özgürlüğü için uğraşmıştır. Bu geleneğe bağlı kalarak Çerkes ve Dağıstan halklarına da ilgi göstererek 1830’dan 1864 yılına kadar David Urquhart, James Bell, Longworth gibi birçok görevli göndermiştir. Avrupa’daki durum nedeni ile İngiltere Çerkeslerin ve Dağıstanlıların Moskova’ya karşı savaşlarında yardımcı olamadı. Moskova da durumu müsait olunca İngiltere’nin onlara yardım edeceğini her zaman hissetmiştir. James Bell hükümeti tarafından resmi olmadan Çerkesistan’a gönderilmiş ve İngiltere’nin pasif davranışını protesto etmiştir. 2. Moskova ile İngiltere arasında özellikle Orta Asya ve Kafkasya konusunda rekabet var. Ancak Almanya tehdidi de yaklaşmaktadır. Ahlaki gerginliğin, siyasi ve toplumsal sağlığın ve maddi örgütlenmenin uzun süreli bir sınavı olan genel savaş, önce Rus gücünü ortadan kaldırdı. İngiltere şimdi, dünya pazarındaki rakiplerinin yenilgiye uğratıldığı ve Orta Asya ve Kafkasya'daki rakiplerinin kendi hataları ve eksiklikleri nedeniyle rekabetten elendiği ayrıcalıklı bir konumda bulunuyor. İngiltere'nin bu büyük Rusya'yı yeniden inşa etmekte ve her şeyden önce, Karadeniz, Küçük Asya, Basra Körfezi ve Hindistan'a hakim olmak için karargah ve kale görevi gören Kafkasya'yı kendisine katmakta ne çıkarı olabilir? Kafkasya'da kurulmuş ve Milletler Cemiyeti'nin bir parçası olan bağımsız devletlere sahip olmak, eskisinden çok daha acil bir şekilde kendi çıkarına olacaktır.
3. Çerkesistan ve Dağıstan yer altı kaynakları, mineraller, ormanları ve ziraat alanlarında çok zengindir. İngiliz girişimi ve sermayesi, Çerkesya ve Dağıstan'da bu ülkelerin ve İngiltere'nin yararına, faaliyetleri için verimli ve geniş bir alan bulacaktır.
4. Çerkesya ve Dağıstan'ın tekrar Rus egemenliğine girmesine izin vermek veya Rusya'nın tüm bölgelerinde yeniden yapılanmasına yardımcı olmak, İngiltere'nin İran, Mezopotamya ve belki de Britanya İmparatorluğu'nun bir bölümündeki tüm nüfuzundan vazgeçmesi anlamına gelecektir. Çerkes ve Dağıstan halklarının lehine İngiliz müdahalesini gerektiren ahlaki, politik, ekonomik ve stratejik sebepler açık ve ortadadır.
