Gürcistan'ın Kafkasya'nın Müslüman nüfusundan, Türkiye, İran ve Dağıstan'dan çekinerek Rusya'ya bağlandığı, Rusya'ya karşı da Kafkas ülkelerinin birleşmeleri gerektiği, bunun da Japonya'nın etkili ve kalıcı siyasi desteğiyle olacağı, Almanya temsilcileriyle yapılan müzakereler sırasında Alman temsilcilerine Kafkasya sorununun bu yönünü göz ardı etmemeleri ve herhangi bir Avrupa gücünün bu bölgedeki özel haklarını tanımayı hiçbir koşulda kabul etmemeleri hakkında Haydar Bammat'ın Usui'ye sunduğu muhtıra

Abstract

Bu yazıda şu hususlar dile getirilmektedir: "Kuzey Kafkasya kendi bağımsızlığı için altmış yıldan fazla süredir savaşmaktadır. 1783 yılındaki anlaşmadan sonra Gürcistan kendi isteğiyle Rusya’ya bağlandı. Daha sonra bu anlaşma Ruslar tarafından çiğnendi. Gürcistan hiçbir zaman Ruslara karşı savaşmadı. Bu tarihî olay Kafkasya’nın kötü kaderi olarak bilinir. Gürcistan bir Hıristiyan ülkesidir. Avrupa’ya yüzünü dönmüştür, zira Türkiye, İran ve Dağıstan (Kuzey Kafkasya) gibi Asya komşuları tarafından tehdit edildiğini düşünmektedir. Müslümanlar Kafkasya halkının büyük çoğunluğunu teşkil etmektedir. Onların Rusya’ya karşı çabaları onlar için millî bir gelenektir. Bundan başka Kafkasya’nın petrol gibi zenginlikleri özellikle Azerbaycan’da (Bakü) ve Kuzey Kafkasya’da (Grozni) bulunmuştur. Kafkasya halkı Transkafkasya’daki bütün stratejik noktaları kontrol edebilir. Kuzey Kafkasya ülkeleri teşkil edilmeli ve mümkün olduğu kadar kısa zamanda birleşmelidirler."