Haydar Bammat tarafından 28 Nisan 1942'de Berlin'de Almanya Büyükelçisi Kont von der Schulenburg'a sunulan "Coğrafi, Etnik ve Tarihi Bir Bakış" başlıklı yazı - Bammat, Haydar, 1890-1965 (My University, 1942)
Bu yazıdaki belli başlı hususlar şu şekilde özetlenebilir: Kafkasya: Batı ile Doğu arasında bir köprüdür. Grozni ile Bakü’de petrol vardır. Kuzey Kafkasya’nın buğdayı Transkafkasya için çok önemlidir. Batum, Bakü’nün doğal bir limanıdır. Birçok etnik grup vardır: Kuzeyde: Kuzey Kafkasyalılar ve Azeriler. Doğu’dan Batıya doğru: Ermeniler, Gürcüler. Güney ve Güneydoğuda: Gürcüler, Rumlar (Ruslar gibi onlar da Ortodokslardır). Acarlar Müslümanlardır ve azınlığı teşkil etmektedirler. Dini faktörler Kafkasya tarihinde önemli bir rol oynamıştır ve Rusların Trankafkasya’yı işgal etmesine neden olmuştur. 1783’te Doğu Gürcistan Rusların koruması altına girmeyi istemiş ve 1801’de de Rusya tarafından ilhak edilmiştir. Bu durum Kafkasyalılar için ölümcül bir durum olmuştur. Gürcistan Rusların askeri üssü haline gelmiştir. Çarlık ve ordu Kuzeye hareket etmiş, savaş neredeyse altmış sene sürmüştür. Bütün Türk ve İran savaşlarında Ermenilerin rolü, Rusya İmparatorluğu’nun ajanları gibi hususlara da değinilmektedir. Dini ayrımcılık günümüzde o kadar önemli değildir. Gürcistan ile olan dini benzerlik ve orada Sosyal Demokrat Hareketi’nin gelişiyor olması nedeniyle bu ülke Rusya’nın lehine olan bir güçtür. Ne yazık ki merkezileşme ve bağımsızlık çok zayıftır. Gürcistan Sosyal Demokrat Partisi’nin baskısı altındadır. Bu yüzden herkes Kafkasya’nın Rusya’dan ayrılmasına odaklanmış durumdadır. Bu durum ancak Almanya ile Türkiye’nin baskıları neticesinde kabul edilebilir. Bolşeviklerin gelişi Rusya’yı güçlendirmektedir. Gürcistan’ın ideolojik zehirlenmesi çok derindir. Ermenilerin Moskova’ya bağlılığı, Sovyet rejimine bağlılıklarından daha çok Türkiye’den hoşlanmamalarından dolayıdır. Onlar, Türkiye’nin büyümesinin sona ermesi ile kendi topraklarını büyütebileceklerine inanmaktadırlar.
Keywords: von der Schulenburg, Friedrich-Werner Graf, 1875-1944; Caucasus; North Caucasus; Armenia; Azerbaijan; Georgia; Russia; Europe; Near East